Ev Tipi Yangın Söndürücü: Seçim ve Kontrol

Ev yangını, filmdeki gibi uzun bir kahramanlık bırakmaz. Duman hızlı dolar, yol kapanır, karar birkaç saniye sürer. Küçük bir söndürücü, henüz avuç içi kadar olan bir alev için işe yarar. Odayı saran ateş için değil. Bu ayrımı baştan kurmak, yanlış cesareti azaltır. Yazı, itfaiye eğitiminin yerine geçmez. Evde duran tüpün ne işe yaradığını ve ne zaman bırakılacağını anlatır.

Hangi tüp, hangi ateş

Su, kâğıt ve tahta gibi sönmeyen katıların bazıları için düşünülür. Yağlı tava ve elektrik için su, yangını büyütebilir ya da çarpma riski doğurabilir. Mutfakta yağ alevlenince üzerine su dökmeyin. Kapağı kapatmak, havayı kesmek küçük bir tavada daha doğru bir ilk hareket olabilir. Elektrik yanan prizde de su ilk seçenek değildir.

Birçok ev için çok amaçlı kuru kimyevi söndürücü, hem katı hem sıvı hem de elektrik kaynaklı küçük yangınlarda anılan bir başlangıçtır. Karbon dioksitli tüp ise daha çok cihaz çevresinde anılır ve kapalı küçük odada nefesi zorlayabilir. Evinize almadan önce tüpün etiketindeki harfleri okuyun. Harf, hangi tür ateş için tasarlandığını söyler. Etiketi okumadan her tüpün her ateşe yettiğini varsaymayın.

Nereye asılır

Söndürücü, ocağın hemen arkasında durursa yangın onu sizden önce keser. Kapıya yakın, görünen, çocukların kurcalayamayacağı ama yetişkinin eğilmeden alabileceği bir yükseklik daha mantıklıdır. Amaç, ateşe doğru ilerlemek değil, çıkışa yakınken küçük alevi denemektir. Deneme tutmazsa aynı kapıdan çıkılır.

Bir tüp, bütün evi kapsamaz. Mutfak katı ile üst kat ayrı düşünülür. Tüpü dolaba kilitlemek, yangın anında anahtar aratır. Görünür ve ulaşılır olsun. Ulaşılır diye oyun alanının ortasına da konmaz.

Ayda bir bakış

İbre, tüpün gösterdiği yeşil bölgede durmalıdır. Kırmızıya kaymışsa basınç düşmüş olabilir. Tarih geçmişse tüpü yenileyin. Etiket silinmiş, hortum çatlamış ya da mühür kopmuşsa onu sağlam saymayın. Bu bakış, resmî bir bakım sözleşmesinin yerine geçmez. Evdeki en sade kontroldür. Yılda bir kez elinize alıp ağırlığını ve pimini de görün. Pim yerinde değilse tüp kullanılmış ya da kurcalanmış olabilir.

Kesintide ve depremde çantanın yerini ayrıca konuşmuştuk. Söndürücü o çantanın içine girmez. Ayrı, kapının yanında durur. İkisini aynı poşete sıkıştırmayın.

Nasıl tutulur, ne zaman bırakılır

Küçük bir alevde sıra kısadır. Pimi çekin, hortumu alevin dibine doğrultun, sıkın ve bir yandan öbür yana süpürün. Alevin ucuna değil, yandığı yere tutun. Rüzgârı arkanıza alın. Tüp kısa sürer. Bittiğinde ateş sürüyorsa ikinci bir kahramanlık aramayın.

Duman tavana iniyorsa, odanın kapısı sıcaksa ya da alev sizi geçecek gibiyse söndürmeyi bırakın. Çıkın, kapıyı arkanızdan kapatın, 112'yi arayın. Kapıyı kilitlemek değil, oksijeni ve yayılmayı yavaşlatmak için kapatmak yeter. Asansöre binmeyin. Merdiven dumanlıysa çöküp daha temiz olan alt havayı aramayın. Dumanın içinden koşmak, bu sayfanın öğüdü değildir. Güvenli çıkış yoksa kapalı kapının ardında, pencere kenarında yardım isteyin.

Ne satın almaz

Süresi geçmiş, etiketi okunmayan, pazarda doldurulmuş belli olmayan tüp ucuz görünür. Ucuzluk, çalışmayan bir tüp ise yangın anında pahalıdır. Aldığınız yeri ve tarihi not edin. Not, birim fiyat alışkanlığının güvenlik hâlidir. En ucuz etiket değil, etiketi okunan ve süresi duran tüp seçilir.

Tüpü bir kez sıktıysanız yeniden tam saymayın. Azalmış tüp, sonraki yangında yarı yolda biter. Bakıma ya da yenilemeye ayırın.

Sık sorulan sorular

Her yangına su dökülür mü? Hayır. Yağlı tava ve elektrik için su tehlikeli olabilir. Tüpün etiketindeki türe bakın. Küçük bir tavada kapağı kapatmak ilk hareket olabilir.

Söndürücü ocağın yanında mı durmalı? Ocağın arkasında kalırsa yangın ona ulaşmanızı keser. Kapıya yakın, görünen bir yer daha mantıklıdır. Önce çıkış, sonra küçük alev.

Büyük yangında tüp yetmezse ne yapılır? Söndürmeye devam edilmez. Çıkılır, kapı kapatılır, 112 aranır. Dumanlı asansör ve dumanın içinden koşmak bu listenin dışındadır.