Küçük Kesikte Ne Yapılır, Ne Yapılmaz?

Mutfakta bıçak kayınca ilk istenen, yarayı bir şeyle kapatmaktır. O şey bazen diş macunu, bazen toz, bazen kahve olur. Bunlar yaranın arkadaşı değildir. Küçük ve temiz bir kesikte yapılacak iş sadedir: akan su, temiz bez ve kan durmazsa yardım. Bu sayfa bir ilk yardım kursunun yerine geçmez. Evde sık görülen küçük kesik için genel bir çerçevedir. Şüphe varsa sağlık kuruluşu, çerçeveden önce gelir.

Önce su, sonra bez

Kesiği temiz akan suyla yıkayın. Su, görünür kiri uzaklaştırır. Sabun kullanacaksanız yaranın içini ovuşturmak yerine çevresini nazikçe temizleyin. Ardından temiz bir bez ya da gazlı bezle, kanayan yere bastırın. Baskı, kanın durmasına yardım eder. Bezi her dakika kaldırıp bakmak, pıhtının tutunmasını bozar. Birkaç dakika sabır, sürekli kontrol etmekten daha işe yarar.

Derin, kenarları açılan, yüzdeki, eklemdeki ya da kirli bir kesik bu çerçevenin dışındadır. Hayvan ısırığı da dışındadır. Kan birkaç dakika baskıyla durmuyorsa, uyuşma varsa ya da yara bir nesneyle kirlenmişse sağlık kuruluşuna gidin. 112, ağır ve durduramadığınız kanama içindir. Bu sayıyı ev reçetesinin yerine, gerçek acil için kullanın.

Yapılmayanlar

Diş macunu, kahve, toprak, pudra ve rastgele bir toz yaranın üzerine konmaz. Bunlar temiz görünebilir, yaranın içinde yabancı madde olur. Alkolü doğrudan açık yaraya boca etmek de ilk refleks olmamalıdır. Yanar, dokuyu rahatsız eder ve kirin yerini tutmaz. Temiz su daha az gösterişli ve daha uygun bir başlangıçtır.

Pamuk parçası yaranın içinde lif bırakabilir. Lif bırakmayan temiz bir bez daha iyidir. Yara bandı, kan durduktan ve yara kurulandıktan sonra küçük bir kesikte koruma olur. Kan durmadan bandı yapıştırmak, birikintiyi gizler. Gizli kanama, durmuş sayılmaz.

Bıçak ve mutfak

Kör bıçağın neden daha çok kaydığını bileme yazısında anlatmıştık. Kesik olduktan sonra aynı bıçağı lavaboda görünmez bırakmayın. Yarayı sardığınız elde ıslak bir sap daha tehlikelidir. Önce kanı kontrol edin, sonra tezgâhı toparlayın. Sıra tersine dönünce ikinci bir kesik gelebilir.

Cam kırığıysa suyla yıkamak yetmeyebilir. İçeride parça kaldığını düşünüyorsanız o parçayı körlemesine kurcalamayın. Kurcalamak, parçayı derinleştirir. Bu durumda sağlık kuruluşu, cımbız gösterisinden daha güvenlidir.

Aşı ve iltihap

Kirli bir kesik, paslı bir metal ya da hayvan ısırığı tetanos açısından sorulması gereken sorulardır. Aşınızın güncel olup olmadığını bu sayfa bilemez. Bilemediği için size bir takvim de yazmaz. Sağlık kuruluşuna sorun. Soruyu ertelemek, evdeki bandın işi değildir.

Sonraki günlerde kızarıklık yayılır, sıcaklık artar, irin görülür ya da ateş çıkarsa yara basit bir çizik olmaktan çıkmış olabilir. Aynı bezi günlerce değiştirmemek de bu riski artırır. Bandı kirlenince değiştirin. İyileşme her kolda aynı hızda olmaz. Hızlanmıyorsa birine gösterin.

Çocuk ve başkası

Başkasının kanına çıplak elle uzun süre dokunmak zorunda değilseniz bir eldiven ya da temiz bir torba araya girsin. Eldiven yoksa yine de baskıyı geciktirmeyin. Baskı, temizlikten önce gelir çünkü durmayan kan, kir tartışmasından acildir. Sonra ellerinizi sabunla yıkayın.

Çocukta küçük bir çizik de korkutucu görünebilir. Sakin bir ses, akan su ve bez çoğu küçük olayda yeter. Çocukta da durmayan kan, derin kesik ve ısırık evde kapatılmaz. Korkuyu küçümsemeyin, yarayı da abartılı ev ilaçlarıyla büyütmeyin.

Sık sorulan sorular

Diş macunu kesik kapatır mı? Hayır. Macun, toz ve kahve yaranın üzerine konmaz. Temiz su ve temiz bez başlangıçtır. Derin yarada sağlık kuruluşuna gidin.

Kan durmazsa ne kadar beklenir? Baskıyla kısa sürede durmayan, fışkıran ya da biriken kanamada beklemeyin. Sağlık kuruluşuna başvurun, gerekirse 112'yi arayın. Bu sayfa bir süre rekoru vermez.

Her kesikte dikiş gerekir mi? Hayır. Küçük ve kenarları birleşen bir çizik çoğu zaman bez ve bantla izlenir. Açık, derin ve kirli yarada kararı sağlık çalışanı verir.