Oda Nemi: Bunaltan Hava ile Kuru Hava

Termometre yirmi iki dereceyi gösterirken oda bir gün bunaltır, başka bir gün genzi kurutur. Derece aynı, his farklıdır. Aradaki fark çoğu zaman nemdir. Nem, havanın taşıdığı su buharıdır. Aynı sıcaklık, buhar çokken ağır, buhar azken kuru hissedilir. Bunu anlamak, kaloriferi suçlamadan önce pencereyi ve çamaşırı düşünmeyi sağlar.

Bağıl nem neyi ölçer

Hava, sıcaklığına göre belli bir miktar buhar taşıyabilir. Sıcak hava, soğuk havadan daha çok buhar kaldırır. Bağıl nem, havanın o anda taşıdığı buharın, taşıyabileceği miktara oranıdır. Yüzde yüz, daha fazla buharın havada kalamayıp suya dönüşeceği sınırın anlatısıdır. Yüzde yirmi ise havanın kaldırabileceğinin çok altında su taşıdığı anlamına gelir.

Bu oran, tek başına iyi ya da kötü değildir. Konfor anlatılarında sık anılan aralık, yüzde kırk ile altmış civarıdır. Bu bir sağlık yönetmeliği diye ezberlenmemelidir. Evdeki his, duvarın malzemesi ve kişinin alışkanlığı da işe karışır. Burun kanaması, sürekli öksürük ya da nefes darlığı varsa nem tartışması bir hekim muayenesinin yerine geçmez.

Kışın kuru oda

Kalorifer havayı ısıtır. Isınan hava daha çok buhar kaldırabilir. Odadaki buhar aynı kaldıysa bağıl nem düşer. Oda kurumuş gibi hissedilir. Tahta çalışır, dudak çatlar, statik elektrik artar. Bu, kaloriferin bozuk olduğu anlamına gelmez. Sıcaklık yükselmiş, buhar aynı kalmıştır.

Çamaşır kurutmak bu kuruluğa biraz buhar ekler. Aynı iş, küçük ve kapalı bir odada camı buğulayacak kadar buhar da üretebilir. İki uç da rahatsız eder. Çamaşırı kalabalık bir salonda, pencere aralıkken kurutmak, banyoya yığıp kapıyı kilitlemekten farklı sonuç verir. Kumaşın kendisini nasıl kurutacağınız ise etiket yazısının konusudur. Burada söz, kumaşın odaya bıraktığı buhardadır.

Yazın bunaltan hava

Sıcak ve nemli havada ter, deriden kolay buharlaşmaz. Terin serinletmesi buharlaşmasına bağlıdır. Buharlaşamayan ter, ıslaklık olarak kalır ve dereceyi olduğundan yüksek hissettirir. Aynı derece, kuru bir günde daha katlanılır olabilir. Bu yüzden yalnızca termometreye bakıp odayı değerlendirmeyin.

Pencereyi günün serin saatinde açmak, içeri biriken buharı dışarı taşır. Günün en sıcak saatinde bütün camları açmak, dışarının daha nemli havasını içeri doldurabilir. Klima havayı soğuturken bir miktar nemi de alır. Klimanın suyu bir yerde birikir. O suyu kapalı bir kovada içerde bırakmak, aldığı nemi odaya geri vermek olur.

Camdaki buğu ve küf

Cam buğusu, sıcak iç havanın soğuk yüzeye değip buharı suya bırakmasıdır. Tek bir sabah buğusu felaket değildir. Sürekli ıslak duran pencere pervazı, duvarın içinde de nem biriktiğinin işareti olabilir. Küçük siyah noktalar boyanın üstünde çoğalıyorsa bu, kuru bir leke değildir. Odayı havalandırmak, ıslak havluyu yerde bırakmamak ve su sızıntısını onarmak ilk bakılacak yerlerdir. Küfü yalnızca koku spreyiyle örtmek, kaynağı yerinde bırakır.

Ev bitkisi odaya biraz buhar katar. On tane saksı, bozuk bir yalıtımın yerine geçmez. Bitkinin kendi su dengesini ayrı anlatmıştık. Saksıyı nem makinesi sanmayın.

Ne ölçülür, ne abartılır

Ucuz bir nem ölçer, oda içindeki farkı görmenizi sağlar. Tek bir rakamı bütün eve yaymayın. Banyo, mutfak ve yatak odası aynı anda aynı nemde olmayabilir. Ölçeri kaloriferin üstüne ya da pencerenin buğusuna dayamak da yanıltır. Odanın ortasında, bir süre bekledikten sonraki rakam daha anlamlıdır.

Nem makinesi ve nem alıcı, her eve zorunlu değildir. Önce pencere, çamaşır ve su kaçağı düzenlenir. Cihaz, bu düzen yetmezse düşünülür. Cihazın suyunu ve filtresini ihmal etmek, yeni bir küf köşesi üretebilir.

Sık sorulan sorular

İdeal nem kaçtır? Konfor için sık anılan aralık yüzde kırk ile altmış civarıdır. Bu, herkes için bir sağlık sınırı değildir. Şikâyet sürerse hekime danışın.

Kalorifer odayı neden kurutuyor gibi? Havayı ısıtır, kaldırabileceği buhar artar, odadaki buhar aynıysa bağıl nem düşer. Bir miktar havalandırma ve ölçülü buhar bu hissi yumuşatabilir.

Cam buğusu zararlı mıdır? Ara sıra buğu olağandır. Pervaz sürekli ıslaksa ve leke çoğalıyorsa havalandırma ve su kaçağı düşünülür. Spreyle kokuyu örtmek kaynağı çözmez.