Ücretsiz Uygulama Neden Veri İster?

Bir el feneri uygulaması kişilerinize, konumunuza ve fotoğraflarınıza erişmek isterse durun. Fenerin işi ışığı açmaktır. Kişiler, o işin parçası değildir. Ücretsiz uygulama para kesmeyebilir. Bunun yerine reklam gösterir ya da sizin kullanımınıza dair bilgi toplar. İkisi de bir bedeldir. Bedeli görmek, her ücretsizi suçlamak değildir. Hangi iznin işe yaradığını, hangisinin fazlalık olduğunu ayırmaktır.

Bedava ile bedelsiz aynı değildir

Uygulamayı yazmak, sunucuda tutmak ve güncellemek masraflıdır. Masraf bir yerden çıkar. Kimi uygulama bunu satış fiyatıyla, kimi uygulama içinden alınan özellikle, kimi de reklamla karşılar. Reklam, sizin neye baktığınızı bilirse daha pahalı satılır. Bu yüzden ücretsiz bir araç, ilgi alanınızı ölçmek isteyebilir.

Bu model tek başına dolandırıcılık değildir. Bir gazetenin reklamla çıkması da benzer bir ekonomidir. Sorun, iznin iş ile ilgisiz olması ya da ne toplandığının gizlenmesidir. Fener örneği bunu berraklaştırır. Işık için rehber gerekmez.

İzin listesini okumak

Kurulum sırasında çıkan izinler bir formalite değildir. Konum, kişiler, mikrofon, kamera ve depolama ayrı kapılardır. Harita uygulaması konum ister, bu anlaşılırdır. Hesap makinesi konum istiyorsa gerekçe zayıftır. İzin bir kez verilince uygulama, siz her açışınızda yeniden sormayabilir. Vermeden önce o kapının işe bağlı olup olmadığına bakın.

İzinleri sonradan kısmak da mümkündür. Telefonun ayarlarında uygulamanın adı, açtığı kapıları gösterir. Menü adları sürümden sürüme değişir. Aranacak sözcük izin ya da gizliliktir. Kullanmadığınız uygulamanın iznini kapatmak, onu silmekten bile önce düşünülecek bir adımdır. Silmek daha temizdir. Kullanmadığınız aracı telefonda tutmak için gerekçe azdır.

Reklam, ölçüm ve üçüncü göz

Uygulamanın içindeki reklam, başka bir şirketin ağına bağlanabilir. O ağ, sizin o araçta geçirdiğiniz süreyi ölçebilir. Çerezin tarayıcıdaki akrabası bu ölçüm notlarıdır. Tarayıcı çerezini ayrı yazmıştık. Uygulamada çerez kutusu her zaman çıkmaz. İzin, o kutunun yerine geçer.

Ücretsiz demek, verinin kimseye gitmeyeceği demek değildir. Gidip gitmediğini anlamak için gizlilik metninin kısa özeti bile yeter. Metin yoksa ya da yalnızca her şey paylaşılabilir diyorsa bu, sakin bir araç değildir. Kaynağı tartarken yazar ve amaç sorardık. Bunu kaynak yazısında görmüştük. Uygulamada amaç satırı, çoğu zaman reklam ya da satıştır.

Her ücretsiz kötü değildir

Bir sözlük, bir toplu taşıma saati ya da bir hesap makinesi ücretsiz olup ölçülü izinle de çalışabilir. Hepsini aynı sepete koymak, işe yarayan aracı da çöpe atar. Ayrım izin listesindedir. İş için gereken kapı açık, gerisi kapalıysa araç kullanılabilir. Kapılar gereksizse ya daha tutumlu bir araç aranır ya da izin kısılır.

Paralı olmak da otomatik temizlik değildir. Ücretli bir uygulama da fazla izin isteyebilir. Ödediğiniz hâlde reklam ve ölçüm sürebilir. Fiyat, izin listesinin yerine geçmez. İkisi ayrı satırda okunur.

Çocuk ve ortak telefon

Ortak kullanılan bir telefonda bir kişinin indirdiği ücretsiz oyun, rehberdeki herkese ulaşan bir izin almış olabilir. Oyunu indiren, rehberin sahibi olmayabilir. Bu yüzden ortak cihazda mağaza şifresi ve izinler gelişigüzel açık bırakılmaz. Çocukların cihazında da aynı kapılar geçerlidir. Oyun ücretsiz diye rehber ve konum açılmaz. Karar, yaştan çok iznin işe uygun olup olmadığına bakar.

Şüpheli bir uygulama parola isterse durun. Fener, parola isterse bu bir fener açıklaması değildir. Parolayı tanıdık görünen bir pencereye yazmadan önce durmayı oltalama yazısında anlatmıştık.

Sık sorulan sorular

Ücretsiz uygulama güvenli olamaz mı? Olabilir. Güvenlik, fiyattan çok izinlerin işle uyumuna ve uygulamanın kim tarafından yayımlandığına bakar. Fenerin rehber istemesi uyumsuzdur.

İzni sonradan kapatabilir miyim? Evet. Telefonun ayarlarında uygulamanın izinleri tek tek kapatılabilir. İşlev bozulursa o iznin gerçekten gerekli olup olmadığını görmüş olursunuz.

Paralı uygulama veri toplamaz mı? Toplayabilir. Ücret, reklamı ve ölçümü kendiliğinden bitirmez. İzin listesi ücretli araçta da okunur.