Elektrik Kesilince Evde Ne Yapılır?
Kesinti başlayınca panik yerine kısa bir liste yeter: sigorta, ışık, buzdolabı ve dönüşteki fişler. Evde uygulanacak sade sıra.
Işık bir anda kesilince ilk refleks sigortayı kurcalamak ya da bütün mumları yakmaktır. İkisi de aceleci olabilir. Kesinti ya yalnızca sizin dairenizdedir ya da sokağın tamamındadır. Yapılacaklar bu ayrıma göre değişir. Aşağıdaki sıra, paniği listeye çevirmek içindir. Tıbbi cihaz kullanan biri varsa liste ikinci planda kalır; önce o kişinin planı işletilir.
Önce kapsamı anlayın
Pencereye bakın. Sokak, merdiven ve komşu da karanlıksa sorun büyük olasılıkla şebekedir. Yalnızca sizde söndüyse sigorta kutusu ve evdeki bir cihaz düşünülür. Karanlıkta kutunun başına koşmadan bir ışık bulun. Telefonun feneri bu ilk dakika için yeter. Pilini boşaltmamak için sonra elde bir el feneri daha iyi olur.
Asansördeyseniz kat arasında kaldıysanız kapıyı zorlamayın. Alarm ve telefon için kabindeki yönergeye bakın. Elektrik gidip geliyorsa asansöre binmeyin. Merdiven, o kısa süre için daha sıkıcı ve daha güvenlidir.
Işık: fener, mum ve sınır
El feneri ve kafa lambası, alevden daha kontrollüdür. Mum kullanacaksanız metal ya da seramik bir tabanda, perdeden ve kâğıttan uzakta durmalıdır. Yanında kimse yokken mum yanmaz. Çocukların erişeceği alçak sehpa uygun değildir. Gaz ocağını aydınlatma diye saatlerce açık bırakmak da çözüm değildir. Ocak yemek içindir, lamba değil.
Küçük bir hazırlığın parçası olarak fener ve pili önceden ayırmak işe yarar. Çantanın genel listesini acil durum çantasında anlatmıştık. Bu yazı çantayı yeniden saymaz. Kesinti başladığında o çantayı karanlıkta aramamak için yerini bilmek yeter.
Buzdolabı ve gıda
Kapağı her merak edişte açmak, içerideki soğuğu kaçırır. Kısa kesintide kapak kapalı kaldıysa birçok gıda durabilir. Süre uzadıkça risk artar. Özellikle et, süt, pişmiş yemek ve deniz ürünü ısındıysa kokusu normal diye güvenmeyin. Bozuk gıda her zaman kötü kokmaz. Emin değilseniz atmak, sınırda bir lezzeti kurtarmaktan daha ucuzdur. Tarih ibaresinin ne anlama geldiğini etiket yazısında ayırmıştık. Kesintide o tarih, ısınmış bir tabağı tek başına temize çıkarmaz.
Derin dondurucu, dolu ve kapalıysa soğuğu daha uzun tutar. İçine yeni sıcak tencere koymak, kalan soğuğu da harcar. Kesinti boyunca dondurucuyu kiler sanmayın.
Fiş, dönüş ve jeneratör
Elektrik geri gelince dalgalanma olabilir. Bilgisayar, televizyon ve hassas kutular kesinti sırasında fişten çekiliyse bu dalgalanmadan bir ölçüde korunur. Hepsi bir anda açılınca hat da zorlanır. Önce ışık ve buzdolabı, sonra diğerleri makul bir sıradır. Uzatmadaki koruma, vaat ettiği kadar işe yaramayabilir. Ucuz bir kutunun üzerindeki yazıyı garanti sanmayın.
Jeneratör ayrı bir tehlikedir. Onu asla salonun, garajın ya da kapalı balkonun içine kurmayın. Egzozdaki karbonmonoksit kokusuzdur ve öldürebilir. Yalnızca açık havada, pencere ve havalandırmadan uzağa kurulur. Bu konuda komşu böyle yapıyor demek, ölçüyü değiştirmez. Jeneratörünüz yoksa olmayanı icat etmeyin. Işık ve sabır, çoğu ev kesintisi için yeter.
İletişim ve tıbbi ihtiyaç
Telefonu sürekli fener ve video için kullanırsanız haberleşecek pil kalmaz. Bir kişiyi haberleşmeye ayırın. Asansörde kalan, elektrikli tıbbi cihazı olan ya da karanlıkta düşme riski yüksek biri varsa mahalledeki kısa kesinti bile onlar için acildir. Cihazın yedek pili yoksa daha kesinti olmadan bir plan kurmak gerekir. Planı kesinti anında icat etmek zordur. Sağlık kararını bu satırlar vermez. Gerekirse 112'yi arayın.
Komşunun ışığı yandı, sizinki yanmadıysa sorun yeniden sizin hattınıza dönmüş olabilir. Kutuya bakmadan önce ellerin kuru olduğundan emin olun. Emin değilseniz karanlıkta sigorta kurcalamayın, gündüz bir elektrikçiye bırakın.
Sık sorulan sorular
Buzdolabını açmadan anlayabilir miyim? Süreyi ve kapağın kapalı kalıp kalmadığını bilmek, kapağı açıp bakmaktan daha çok şey söyler. Uzun kesintide çabuk bozulan gıdayı riskli kabul edin. Koku, tek ölçü değildir.
Mum yakmak yanlış mı? Gözetimsiz ve devrilebilir yerde yanlıştır. Sabit tabanda, uyanıkken ve perdeden uzakta kısa süre kullanılabilir. El feneri daha az risk taşır.
Jeneratörü camı açık odaya koyabilir miyim? Hayır. Karbonmonoksit açık pencereden güvenle dağılır diye bir kural yoktur. Jeneratör dışarıda, yaşam alanının hava alışından uzakta durmalıdır.
Adımlar
- Kapsamı görün: Yalnızca sizin daireniz mi karanlık, sokak da mı söndü, sigorta kutusuna ve pencereye bakın.
- Işığı güvenle yakın: El fenerini yeğleyin. Mum kullanacaksanız sabit yerde, perdeden uzakta ve gözünüzün önünde tutun.
- Buzdolabını kapalı tutun: Kapağı sık açmayın. Kesinti uzarsa çabuk bozulan gıdayı kokuya göre değil, süreye göre ayırın.
- Dönüşte fişleri düşünün: Elektrik gelince hassas cihazları birden yüklemeyin. Jeneratörü asla kapalı odaya kurmayın.