Bulutta Yedek: Neyi Nereye Koyarsınız?
Tek kopya, tek kazadır. Bilgisayar, ayrı bir disk ve başka bir yer: önemli dosyayı üçlü düşünmenin sade yolu.
Bilgisayar açılmayınca asıl kayıp cihaz değildir. İçindeki ödev, fotoğraf ve taranmış belgedir. Bunların tek kopyası o cihazdaysa arıza, bütün arşivi götürür. Yedek, ikinci bir kopya demektir. Bulut ise o kopyanın durabileceği yerlerden biridir. Tek seçenek değildir. Nereye koyacağınız, neyi kaybedince üzüleceğinize bağlıdır.
Önce neyi saklayacağınızı seçin
Her indirilen dosya yedek istemez. Kurulum paketleri yeniden iner. Üzülünecek olan, yeniden üretilemeyen şeydir: ailenin fotoğrafı, bitmiş bir ödev, imzalı bir tarama, başka yerde olmayan bir not. Bunları tek bir klasörde toplamak, dağınık masaüstünü yedeklemeye çalışmaktan kolaydır. Klasörün adı sade olsun. İçine her gün yeni bir kopya yığmayın. Güncel olan kalsın.
Seçmeden her şeyi buluta atmak, hem yeri doldurur hem de önemsizle önemlisi karıştırır. Küçük bir arşiv, düzenli tutulur. Sonsuz bir yığın, hiç açılmaz.
İkinci kopya aynı kutuda durmasın
Masaüstüne yedek adlı bir klasör açmak, aynı diskin içinde ikinci bir iz bırakır. Disk bozulursa iki iz birden gider. İkinci kopya ayrı bir yerde durmalıdır: bir dış disk, bir bellek ya da başka bir bilgisayar. Belleği bilgisayarın yanında unutmak da aynı kazaya davetiye çıkarır. Çanta düşerse ikisi birlikte düşer.
Ayrı yer, başka bir oda da olabilir. Evdeki yangın ya da hırsızlık ihtimali küçük görünür. Küçük ihtimal, tek kopyanın bütün değeridir. Önemli az sayıda dosya için bu zahmet ağır değildir.
Bulut üçüncü yer olabilir
Bulut, dosyayı sizin diskinizden başka bir sunucuda tutar. Bilgisayar bozulunca başka bir cihazdan erişirsiniz. Bu kolaylık, dosyanın sonsuza dek güvende olduğu anlamına gelmez. Hesabın parolası zayıfsa başkası da girer. Hizmet koşulları değişebilir. İnternet yokken o kopyaya ulaşamazsınız.
Bu yüzden bulutu tek yer sanmayın. Bilgisayardaki asıl, ayrı bir diskteki ikinci ve buluttaki üçüncü kopya birbirini tamamlar. Üçünün birden yok olması, birinin yok olmasından çok daha zordur. Üç şart değildir. İki dürüst kopya, sıfır yedekten iyidir. Üç, önemli arşiv için daha rahat bir uykudur.
Giriş, yedekten ayrı korunur
Bulut hesabının parolasını, yedeklediğiniz klasörün içine tek başına yazmak döngüyü kilitler. Hem şifreyi hem dosyayı aynı yerde tutmuş olursunuz. Parolayı güçlü kılmak ve iki adımlı doğrulamayı açmak, bu hesabı diğerlerinden daha çok hak eder. O kurulumu parola yazısında adım adım görmüştük. Kurtarma e-postasını da kullandığınız ve erişebildiğiniz bir adres yapın. Eski, açmadığınız bir posta, kilitlendiğiniz gün işe yaramaz.
Ortak bilgisayarda hesabı açık bırakmayın. Yedek, ailenin her ferdi için aynı klasör olmak zorunda değildir. Başkasının görmesini istemediğiniz belge, herkesin açık olduğu oturumda durmaz.
Ne sıklıkla
Her gün binlerce dosya üretmiyorsanız haftada bir kısa kontrol yeter. Yeni fotoğraflar telefonda birikiyorsa ayda bir değil, dolmadan önce aktarın. Telefon da bir disktir. Düşerse içindeki tek kopya gider. Otomatik eşitleme işe yarar. Ne eşitlediğinizi bilmiyorsanız, bir gün yanlışlıkla sildiğiniz dosya buluttan da silinebilir. Eşitleme ile yedek aynı şey değildir. Eşitleme aynadır. Yedek, aynanın geri sarabildiği bir kopyadır.
Bir kez deneyin. Küçük bir klasörü ikinci yere kopyalayın, bilgisayarı kapatın, öteki yerden açın. Açılıyorsa düzen çalışıyordur. Açılmıyorsa daha felaket yokken öğrenmiş olursunuz.
Sık sorulan sorular
Yalnızca bulut yeter mi? Tek başına risklidir. Hesap kilitlenirse ya da hizmet aksarsa dosyaya o an ulaşamazsınız. Önemli klasörün bir kopyası da sizin elinizdeki ayrı bir diskte dursun.
Her dosyayı yedeklemeli miyim? Hayır. Yeniden inen programlar ve önemsiz kopyalar kalabalık yapar. Kaybedince yeniden yapamayacağınız az sayıda klasör yeter.
Eşitleme yedek sayılır mı? Her zaman sayılmaz. Bir yerde silinen dosya diğer yerden de siliniyorsa bu ayna olur, yedek olmaz. Geri döndürülebilir ayrı bir kopya tutun.
Adımlar
- Önemliyi ayırın: Fotoğraf, ödev ve belgelerin içinden kaybedince üzüleceğiniz az sayıda klasörü seçin.
- İkinci kopyayı ayırın: Aynı bilgisayarın içine değil, ayrı bir diske ya da belleğe kopyalayın.
- Üçüncü yeri düşünün: Disk de aynı çantadaysa yangın ve kayıp ikisini birden götürür. Bulut ya da başka bir ev bu üçüncü yer olabilir.
- Girişi koruyun: Bulut hesabının parolasını ve kurtarma yolunu, yedekle aynı klasöre tek başına bırakmayın.